ابراهيم عاملي ( موثق )
294
تفسير عاملي ( فارسي )
گمراهى است و ابن عبّاس گفته است : يعنى حذر كن از يهود كه تو را فريب ندهند و بگويند ايمان ميآوريم و تو بطمع اسلام آنها گول بخورى و در حكم خود سهل - انگارى كنى و به آنها نزديك شوى ، ابن زيد گفته است معنى جمله اين است : به پرهيز كه يهود تو را گول بزنند و بگويند آنچه ما ميگوئيم حكم تورات است ، زيرا آنها دروغ ميگويند . فخر : اهل علم گفتهاند : اين آيه دلالت مىكند بر اينكه ممكن است پيغمبر ( ص ) خطا كند ، و اگر خطا روا نباشد چرا سفارش ميكنند كه مواظب خود باش ، و معلوم است كه پيغمبر فهميده و دانسته پيرو ميل آنها نميشود ، پس اين سفارش براى جلوگيرى از خطا است . ممكن است در جواب اين مطلب كه امام نقل كرده است بگوئيم : 1 - اين اوامر كه خطاب بپيغمبر ( ص ) صادر مىشود امر تكوينى است نه تشريعى يعنى در دستورهائى كه مربوط به عمل نيست بواسطه استعداد خاصّى كه در وجود پيغمبر است موجب مىشود كه در پيغمبر ايجاد آن حالت بنمايد پس نتيجه اين جمله ى « وَاحْذَرْهُمْ » تا آخر چنين خواهد بود : تو هميشه موجودى باش با حذر و مصون از چنين خطا و همين است معنى عصمت . 2 - ممكن است خطاب بپيغمبر باشد و مقصود ديگر مردم ، كه مواظب خود باشند و گول نخورند . « أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ » 52 مجمع : 1 - جبّائى گفته است : گاهى لفظ خاصّ گفته مىشود و مقصود معنى عامّ است چنانچه گاهى به عكس است عامّ گفته مىشود و معنى خاصّ مقصود است ، در اين جمله هم لفظ خاصّ گفته شده است ، و مقصود همه ى گناهان است ، 2 - ديگرى گفته است : مقصود اهميّت مطلب است كه كمترين گناه شان كافى است براى گرفتارىشان ، 3 - مقصود گرفتارى در دنيا است كه در برابر بعضى از گناهان است ، 4 - بعضى گفتهاند : مقصود بنى قريظه است كه در برابر پيمانشكنى با پيغمبر ( ص ) گرفتار شدند . « أفَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ » 53 مجمع : ابن عامر تبغون با تاء قرائت كرده است و بقيّه ى قاريها با ياء خواندهاند ، و در قرائت يحيى بن معمر و ابراهيم نخعى